Odpowiedzialność ubezpieczyciela za celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego

Odpowiedzialność ubezpieczyciela za celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego

W uchwale Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 17 listopada 2011 r. III CZP 5/11 Sąd Najwyższy sformułował następującą tezę: odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego niesłużącego do prowadzenia działalności gospodarczej obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego; nie jest ona uzależniona od niemożności korzystania przez poszkodowanego z komunikacji zbiorowej.

 

Poszkodowany posiada więc prawo do wynajęcia pojazdu zastępczego i jest to niezależne od tego, czy prowadzi działalność gospodarczą. Brak jest bowiem w przedmiotowym kontekście podstaw do odmiennego kwalifikowania sytuacji poszkodowanego tylko z uwagi na to, czy prowadzi działalność gospodarczą. W omawianym przypadku mamy do czynienia ze szkodą majątkową. Podlega ona naprawieniu w ramach ubezpieczenia OC sprawcy kolizji. Ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania. Do takich zalicza się pozbawienie możliwości korzystania z uszkodzonego pojazdu będące adekwatnym następstwem kolizji. Zdaniem Sądu Najwyższego nie można w takiej sytuacji wymagać, by poszkodowany był zmuszony do korzystania z komunikacji publicznej i to bez względu na to, czy taka możliwość na danej trasie istnieje.

 

Poszkodowany ma prawo wybrać miejsce wypożyczenia pojazdu. Za przykładowe, kryteria wyboru można uznać renomę czy lokalizację wypożyczalni. Na wybór poszkodowanego nie mogą mieć wpływu ani zdanie sprawcy szkody, ani jego ubezpieczyciel. Warto pamiętać, że Sąd Najwyższy w wyroku z 18.3.2004 r. (IV CKN 1916/00) przyjął, że okoliczność, iż koszty wynajęcia pojazdu zastępczego przekroczyły cenę nowego samochodu, nie może automatycznie przesądzać o istnieniu przyczynienia się poszkodowanego do powiększenia rozmiaru szkody. Należy również uznać, że szkoda polegająca na uszkodzeniu rzeczy i szkoda polegająca na pozbawieniu możliwości korzystania z niej, jako odrębne następstwo tego samego zdarzenia nie podlegają w zakresie swoich wysokości żadnej relacji.

 

Marcin Markowski

 

Źródła:

- Uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 17 listopada 2011 r. III CZP 5/11,

-Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 18 marca 2003 r. IV CKN 1916/00,

- Odszkodowanie za utratę możliwości korzystania z uszkodzonego pojazdu – glosa – III CZP 5/11, dr Tomasz Szczurowski, MOP 2012, Nr 9,

 

zdjęcie: www.CheapFullCoverageAutoInsurance.com